możliwości wsparcia dla ekonomii społecznej
Program Operacyjny Kapitał Ludzki – możliwości wsparcia dla ekonomii społecznej
Program Operacyjny Kapitał Ludzki jest jednym z programów służących realizacji Narodowych Strategicznych Ram Odniesienia 2007-2013 i w całości finansowany jest z Europejskiego Funduszu Społecznego (EFS). Jego celem jest wzrost poziomu zatrudnienia i spójności społecznej miedzy innymi poprzez zmniejszanie obszarów wykluczenia społecznego.
W ramach Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki wsparcie otrzymać mogą podmioty ekonomii społecznej tworzące miejsca pracy dla osób wykluczonych społecznie i zagrożonych wykluczeniem – do tej kategorii zaliczone zostały: spółdzielnie socjalne, spółdzielnie pracy, spółdzielnie inwalidów i niewidomych, organizacje pozarządowe oraz podmioty wymienione w art. 3 ust. 3 ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 r. o pożytku publicznym i wolontariacie (Dz. U. z dnia 29 maja 2003 r. z późn. zm.). Dodatkowo, w ramach Programu zdefiniowano tzw. Instytucje pomocy i integracji społecznej, do których zaliczono: Centra Integracji Społecznej, Kluby Integracji Społecznej, organizacje pozarządowe, które działają w obszarze pomocy i integracji społecznej, Zakłady Aktywności Zawodowej, Warsztaty Terapii Zajęciowej i inne podmioty prowadzące działalność w sferze pomocy i integracji społecznej, których głównym celem nie jest prowadzenie działalności gospodarczej.
Wsparcie na rzecz podmiotów ekonomii społecznej w ramach Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki przewidziane zostało w obrębie dwóch scharakteryzowanych poniżej Priorytetów.
W Priorytecie VI „Rynek pracy otwarty dla wszystkich” stworzone zostało Działanie 6.2 „Wsparcie oraz promocja przedsiębiorczości i samozatrudnienia”, którego celem jest promocja i wspieranie inicjatyw zmierzających do tworzenia nowych miejsc pracy, budowania postaw kreatywnych służących rozwojowi przedsiębiorczości a także samozatrudnienie. Zaplanowano tutaj wsparcie dla osób chcących założyć własną działalność gospodarczą, także w formie spółdzielni lub spółdzielni socjalnej, poprzez przyznanie środków finansowych na założenie i prowadzenie tej działalności oraz doradztwo i pomoc przed podjęciem działalności, i przez pierwszy rok jej funkcjonowania.
Priorytet VII „Promocja integracji społecznej” charakteryzuje się włączaniem w działania rynku pracy osób zagrożonych wykluczeniem społecznym oraz wsparciem rozwoju instytucji ekonomii społecznej.
W ramach Poddziałania 7.2.1 „Przeciwdziałanie wykluczeniu i wzmocnienie sektora ekonomii społecznej” przewidziano m.in. wsparcie prawne, organizacyjne, szkoleniowe i finansowe dla tworzenia i działalności podmiotów integracji społecznej, w tym Centrów i Klubów Integracji Społecznej, Zakładów Aktywności Zawodowej i podmiotów działających na rzecz aktywizacji zawodowo-społecznej (których podstawowym zadaniem nie jest działalność gospodarcza ) z wyjątkiem Warsztatów Terapii Zajęciowej. Projekty powinny być w całości skierowane do osób zagrożonych wykluczeniem społecznym oraz tych, które zostały już uznane za wykluczone społecznie, między innymi osób niepełnosprawnych, długotrwale bezrobotnych, imigrantów, osób opuszczających placówki opieki społecznej lub zakłady karne, osób powyżej 50 roku życia, kobiet powracających na rynek pracy po urlopach macierzyńskich lub wychowawczych. Charakterystyczny dla tych osób jest problem ze znalezieniem swojego miejsca na rynku pracy, są oni dyskryminowani przez pracodawców jako mniej wartościowi, mniej dyspozycyjni i gorsi od pozostałych pracowników. Dla tych osób powinny powstawać programy aktywizacji zawodowej i przywracania ich na rynek pracy. Możliwe do realizacji typy projektów, to kursy i szkolenia umożliwiające nabycie, podniesienie lub zmianę kwalifikacji i kompetencji zawodowych, poradnictwo psychologiczne, psychospołeczne lub zawodowe, prowadzące do integracji społecznej i zawodowej. W ramach tego Poddziałania wspierane mogą być także kampanie informacyjne promujące idee wolontariatu oraz z zakresu równości szans, mobilności i elastyczności zawodowej, przeciwdziałania wykluczeniu społecznemu. Dodatkowo wspierane będą badania i analizy dotyczące polityki społecznej w regionie (np. prowadzące do powstania strategii rozwiązywania problemów społecznych).
Natomiast w ramach Poddziałania 7.2.2 „Wsparcie ekonomii społecznej” finansowane będą inicjatywy wspierające utworzenie i funkcjonowanie instytucji otoczenia sektora ekonomii społecznej świadczących w sposób komplementarny i łączny usługi: prawne, księgowe, marketingowe, doradztwa finansowego, budujące partnerstwa oraz promujące ekonomię społeczną i zatrudnienie w tym sektorze. Projekty mogą dotyczyć wspierania istniejących już instytucji ekonomii społecznej, a także zakładać powstawanie lub dofinansowanie działalności podmiotów powołanych do ich wspierania (tak zwane instytucje otoczenia sektora ekonomii społecznej). Według zaplanowanych wskaźników, w latach 2007-2013 powinno powstać w Polsce 40 takich podmiotów (w Wielkopolsce – 4).
Projekty możliwe do realizacji w ramach Działania 7.3 „Inicjatywy lokalne na rzecz aktywnej integracji” skierowane są do mieszkańców obszarów wiejskich, zakładają wspieranie inicjatyw ukierunkowanych na podniesienie zdolności do zatrudnienia, zwiększenie mobilności i aktywności społecznej oraz rozwój lokalnych inicjatyw przeciwdziałających wykluczeniu społecznemu mieszkańców tych terenów, a także inicjujących integrację społeczną. Projekty te, przyjmowane do realizacji w drodze konkursowej, noszą miano „małych grantów” – ich maksymalna wartość może wynosić 50 000 złotych.