Promocja wolontariatu
Wolontariat (rozumiany jako nieodpłatne, dobrowolne poświęcenie czasu na pracę społeczną, definiowany także przez Centrum Wolontariatu jako świadoma, dobrowolna działalność podejmowana na rzecz innych, wykraczająca poza więzy rodzinno - koleżeńsko - przyjacielskie) jest jednym z najważniejszych elementów społeczeństwa obywatelskiego i najpełniej świadczy o zaangażowaniu obywateli w życie publiczne. Według Ustawy o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie, wolontariuszem jest ten, kto dobrowolnie i świadomie, oraz bez wynagrodzenia angażuje się w pracę na rzecz osób, organizacji pozarządowych, a także rozmaitych instytucji działających w różnych obszarach społecznych. Potrzeba promocji wolontariatu, w szczególności w obszarze i zakresie integracji społecznej i zagrożenia wykluczeniem społecznym, jest obecnie w Polsce szczególnie duża. Wynika to z dramatycznej sytuacji wolontariatu, którą precyzyjnie obrazują liczne badania: wg raportu European Social Survey pod względem poziomu wolontariatu, Polska zajmuje przedostatnie miejsce, będąc za takimi krajami jak Słowacja (18% wolontariuszy) i Estonia (24%), wyprzedzając tylko Bułgarię. Procent wolontariuszy jest w naszym kraju trzy razy mniejszy niż w Hiszpanii i pięć razy mniejszy niż w Norwegii - przodującej pod tym względem w Europie. O tym, że jesteśmy zamknięci i nieufni, mówi też sondaż OBOP ze stycznia 2007 r. Tylko 14% Polaków deklaruje, że ma zaufanie do innych. To najgorszy wynik w Unii Europejskiej. W porównaniu z rokiem 2006 największe zmiany widać w poziomie wolontariatu w organizacjach działających w obszarze pomocy charytatywnej dla osób najuboższych czy bezdomnych, które od roku 2003 były w „czołówce"- w roku 2007 straciły około dwie trzecie wolontariuszy (w 2007 roku wsparło je tylko 2,5% Polaków)".
Zgodnie z analizą przeprowadzoną przez KLON/JAWOR (2005) pomimo niewielkiego wzrostu w ostatnich latach liczby osób zaangażowanych w pracę na rzecz innych, tylko co 10 wolontariusz przepracował społecznie w skali roku więcej niż 19 dni roboczych. Wolontariuszami najczęściej są zarówno osoby bardzo młode (22,1%) jak i w starszym wieku (22,6%), w równym stopniu kobiety (22,9%) i mężczyźni (21,8%) (raport z badań „Wolontariat, Filantropia i 1%", 2006).
Dodatkowo raport z badań „Wolontariat, Filantropia i 1%", opisuje negatywne zjawiska dotyczące bierności społeczeństwa w obszarze wolontariatu, takie jak:
-
brak zainteresowania tym tematem (33, 8%),
-
brak czasu (32,9%),
-
konieczność dbania o siebie i własną rodzinę (26,8%),
-
brak zachęty do podjęcia aktywności (14,2%),
-
brak przekonania o możliwości zaoferowania pomocy (8,5%),
-
brak zaufania do działań organizacji (6,3%),
-
brak informacji o interesującej organizacji (6,1%),
-
brak wiedzy, gdzie znaleźć informacje o możliwości zaangażowania (1,8%),
-
brak wsparcia obszarów wykluczenia społecznego - wolontariusze bardzo rzadko działają w organizacjach wspierających anonimowych alkoholików, bezrobotnych, niepełnosprawnych oraz pozostałych grup wykluczonych i zagrożonych wykluczeniem społecznym (tylko 0,1%), co jest odwrotnie proporcjonalne do zapotrzebowania na pomoc,
-
nieskuteczność podejmowanych działań promujących wolontariat.
Wolontariusze przyczyniają się do rozpowszechniania takich wartości jak promocja praw człowieka i pogłębianie ducha służby społecznej, dlatego też wolontariat należy upowszechniać jako jeden z elementów stylu życia osób w różnym wieku.