Zasada równości szans
Zasada równości szans w projektach realizowanych w ramach Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki wspierających instytucje ekonomii społecznej
Przepisy dotyczące zachowania równości szans kobiet i mężczyzn zostały zawarte w Rozporządzeniu Rady (WE) nr 1083/2006, w szczególności w artykule 16, w którym jest mowa, iż „Państwa Członkowskie i Komisja zapewniają wsparcie zasady równości mężczyzn i kobiet oraz uwzględnianie problematyki płci na poszczególnych etapach wdrażania funduszy”. Zasada równości szans, w tym równości płci, jest jedną z głównych polityk horyzontalnych UE i jej przestrzeganie powinno być w sposób szczególny uwzględniane przez wszystkie kraje członkowskie. W celu pełniejszej realizacji tej zasady, w ramach Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki wprowadzono w kwietniu 2009 roku tzw. "Standard minimum", będący narzędziem służącym praktycznemu wdrożeniu równości szans kobiet i mężczyzn w ramach realizowanych projektów. Aby uznać projekt za zgodny z zasadą, wszystkie odpowiedzi z listy sprawdzającej standardu muszą być twierdzące. W innym przypadku wniosek powinien zostać odrzucony (projekty wybierane w procedurze konkursowej), lub zwrócony do poprawek (projekty systemowe).
W projektach realizowanych w ramach Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki zasada ta powinna być przestrzegana między innymi poprzez podejmowanie działań na rzecz zwalczania dyskryminacji ze względu na płeć. W podejmowanych działaniach należy dołożyć wszelkich starań, aby wszystkie inicjatywy, na każdym z etapów realizacji, uwzględniały swój wpływ odpowiednio na sytuację kobiet oraz mężczyzn.
Działania realizowane w ramach Priorytetów VI i VII Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki wspierające ekonomię społeczną skierowane są zarówno do osób fizycznych, jak i do instytucji. O ile w pierwszym przypadku diagnoza grupy docelowej ze względu na płeć oraz równy dostęp do usług nie powinna przysparzać problemów, o tyle druga sytuacja budzi w projektodawcach wiele pytań. Warto tutaj zwrócić uwagę na fakt, iż nawet przypadku, gdy projekt skierowany jest do instytucji, to ostatecznie pomoc skierowana jest do konkretnych osób, na przykład pracowników, lub osób współpracujących z tymi instytucjami, wolontariuszy, czy też osób korzystających z ich usług. Planując realizację projektu, powinniśmy zwrócić uwagę na następujące kwestie:
- czy uzasadnienie potrzeby realizacji projektu zawiera analizę sytuacji kobiet i mężczyzn, która wskazuje na nierówności ze względu na płeć;
- czy analiza sytuacji kobiet i mężczyzn zawarta w uzasadnieniu potrzeby realizacji projektu zawiera dane ilościowe, które wskazują na brak istniejących nierówności w obszarze problemowym projektu;
- dane w podziale na płeć użyte w uzasadnieniu potrzeby realizacji projektu dotyczą zasięgu i obszaru interwencji projektu;
- rozwiązania planowane do wypracowania i działania podejmowane w projekcie odpowiadają na nierówności lub bariery ze względu na płeć, istniejące w obszarze problemowym projektu lub różnicują działania (formy wsparcia) dla kobiet i mężczyzn, przyczyniając się do zmniejszenia istniejących nierówności w obszarze projektu;
- rezultaty są podane w podziale na płeć i wynikają z uzasadnienia potrzeby realizacji projektu; rezultaty wskazują, jak projekt wpłynie na sytuację kobiet i mężczyzn w obszarze projektu;
- projekt przewiduje równościowy sposób zarządzania projektem.
Dokumentami pomocnymi w zrozumieniu idei równości szans, w tym płci, oraz podającymi sposoby umieszczania jej w treści i założeniach projektów są:
- Poradnik „Zasada równości szans kobiet i mężczyzn w projektach Programu Kapitał Ludzki”,
- Agenda działań na rzecz równości szans kobiet i mężczyzn w ramach Programu Kapitał Ludzki,
- Raport GUS „Kobiety Polsce” 2008,
- Raport UNDP „Polityka równości płci – Polska 2007”,
- Projekt PIW EQUAL “Elastyczny pracownik, partnerska rodzina” – równość poprzez przedszkola, elastyczne formy pracy,
- Projekt PIW EQUAL „Gender Index” – równość w miejscu pracy i firmach”.